बाख्रा पालौ आँगनमा

ई.तुलसी शाही/नेपालको एक महत्त्वपूर्ण कृषि गतिविधि हो, जसले धेरै मानिसहरूलाई जीविकोपार्जन र आय प्रदान गर्दछ। बाख्राहरू मासु, दूध र फाइबरको लागि हुर्काइन्छ, र तिनीहरू देशको असहज भूभाग र विविध मौसममा राम्रोसँग हुर्किन सक्छन। बाख्रापालन नेपालको कृषिको एक महत्वपूर्ण क्षेत्र हो, धेरै साना र सीमान्त किसानहरूले निर्वाह र आम्दानीको लागि बाख्रा पालन गर्छन्।

नेपालमा बाख्राका धेरै नस्ल जातहरू छन्, जस्तै सिंहल, तराई र च्याङ्रा जात। बोयर र जमनापारी जस्ता उन्नत जातका क्रस प्रजनन पनि लोकप्रिय बन्दै गएको छ। दाना र व्यवस्थापन मह्तोपुर्न काम हो। बाख्राहरू मुख्यतया चरनमा हुर्काइन्छ, बाली अवशेष र भान्साको फोहोरको केही पूरक खुवाएर पनि हुर्काइन्छ। उचित व्यवस्थापन अभ्यासहरू, जस्तै नियमित जुका र खोप, स्वस्थ बाख्राहरू कायम राख्न चुनौती हुन्छ। बाख्राको मासुको बजार माग बढ्दो छ, जसको मूल्य अन्य मासुको तुलनामा सामान्यतया बढी छ। बाख्राको दूध र फाइबर (अङ्गोरा बाख्राबाट) को पनि सम्भावित बजारहरू छन्। बाख्रापालनले पशु चिकित्सा सेवाहरूमा पहुँचको अभाव, अपर्याप्त दाना र पानी स्रोतहरू, र सीमित मार्केटिङ अवसरहरू सहित धेरै चुनौतीहरूको सामना गर्दछ। यद्यपि, सरकार र विभिन्न संघसंस्थाहरूले यी समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्न र क्षेत्रको वृद्धिलाई प्रवर्द्धन गर्न काम गरिरहेका छन्। कालिकोटको डाडाकाडा देखि घाउबेसि सम्म बाख्रापालनको ठुलो सम्भावना छ। हाम्रा युवाहरुले प्रयोग्यत्मक शिक्षालाई पनि अगाल्न जरुरि छ। चिनका “किन यिंगलिन” सुन्यबाट २० बिलियन डलर पशुपालनका मालिक बनेका छन्। हामीले धेरेसग सिक्न सकिन्छ।बाख्रापालन हाम्रो देसको एक महत्त्वपूर्ण र बढ्दो क्षेत्र हो, धेरै किसानहरूको लागि आय आर्जन र गरिबी घटाउने सम्भावना बोकेको आशाको डोरी हो ।

बाख्रापालन धेरै कारणले नेपालमा लाभदायक र दिगो व्यवसाय हुन सक्छ। बाख्राको मासुको उच्च माग छ। बाख्राको मासु नेपालमा लोकप्रिय र रुचाइएको मासु हो र यसको माग बढ्दै गएको छ । यसको मतलब बाख्रा कृषकहरूलाई आफ्नो उत्पादन बेच्नको लागि स्थिर बजार छ। बाख्रापालन व्यवसाय सुरु गर्न अन्य पशुपालन व्यवसायको तुलनामा अपेक्षाकृत कम पूँजी लगानी चाहिन्छ। बाख्राहरू पनि सानो आकारका जनावरहरू हुन्, त्यसैले आवास र खुवाउनमा प्रारम्भिक लगानी ठूला पशुधनको तुलनामा कम हुन्छ। बाख्राको प्रजनन चक्र छोटो हुन्छ र यसले प्रति वर्ष धेरै बच्चाहरू उत्पादन गर्न सक्छ, जसको अर्थ किसानहरूले छिट्टै आफ्नो बथान विस्तार गर्न र आफ्नो आम्दानी बढाउन सक्छन्।
मासुको अतिरिक्त, बाख्राले दूध, फाइबर र मल पनि प्रदान गर्न सक्ने भयकोले यी उत्पादनहरू बेच्न वा व्यक्तिगत उपभोगको लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ, बाख्रा पालनको नाफामा थप टेवा पुराउछ। बाख्राहरू कठोर जनावरहरू हुन् र वातावरण र दाना स्रोतहरूको दायरामा अनुकूलन गर्न सक्छन्। यसले तिनीहरूलाई साना स्तरका किसानहरूका लागि उपयुक्त विकल्प बनाउँछ जसको व्यापक स्रोतहरूमा पहुँच नहुन सक्छ।

समग्रमा, बाख्रापालन दुरदरामा बास्स्तित किसानहरूका लागि, विशेष गरी हाम्रा ग्रामीण क्षेत्रमा अन्य आय आर्जनका अवसरहरूमा पहुँच नभएका किसानहरूका लागि लाभदायक र दिगो विकल्प हुन सक्छ।

तपाईको प्रतिक्रिया